Iedereen die wel eens een architectuurmodel heeft getekend in bijvoorbeeld BlueDolphin of Archi weet: het model zelf maken is vaak niet het meeste werk. Het gaat om wat eraan voorafgaat: gesprekken voeren, documentatie doorspitten, concepten vertalen naar visuele structuren. En daarna? Dan begint het uitleggen, afstemmen, verfijnen en nog eens uitleggen. Aan mensen die niet dagelijks met ArchiMate bezig zijn. Aan collega’s die “iets met techniek” doen. En soms aan beslissers die vooral willen weten: “Wat betekent dit nou voor mij?”
Stel je nu eens voor dat je een AI-agent naast je hebt zitten. Eentje die je op basis van je notulen of een ruwe omschrijving alvast een eerste opzet van een model geeft. Die suggesties doet, inconsistenties spot, en – misschien nog belangrijker – in gewone mensentaal kan uitleggen wat het model bedoelt.
Van tekentool naar gespreksgenoot
Wat we op dit moment zien, is dat AI zijn weg begint te vinden in tekentools. Niet als gimmick, maar als hulpmiddel om sneller tot de kern te komen. Denk aan:
- “Genereer een applicatiediagram voor dit scenario.”
- “Waarom is deze verbinding hier opgenomen?”
- “Wat zijn de risico’s in dit model?”
De AI beantwoordt die vragen niet perfect, maar wel snel. En vaak goed genoeg om je aan het denken te zetten of het gesprek op gang te brengen. Dat maakt de AI niet je vervanger, maar je sparringpartner.
De kracht zit in de vertaalslag
Voor mij als architect is één van de lastigste onderdelen van het werk het maken van de vertaalslag: van model naar begrijpelijke taal, en andersom. Zeker als je werkt in een context waar niet iedereen de architectuurtaal spreekt.
Een AI-agent die je hierbij helpt – bijvoorbeeld door de vragen van collega’s te interpreteren en direct met verwijzingen naar het model te reageren – kan die vertaalslag versnellen en versimpelen. Niet door de menselijke interactie te vervangen, maar door het ruisvrije tussenstuk te zijn.
Geef gebruikers de regie (maar hou het kader vast)
AI in tekentools opent ook de deur naar “self-service architectuur”: gebruikers die zélf concepten modelleren, vragen stellen aan het model, of scenario’s doorrekenen. Dat is krachtig, maar ook riskant. Want wat als de modellen niet meer consistent zijn? Wat als iedereen z’n eigen interpretatie maakt?
Daar komt jouw rol als architect juist scherper in beeld. Niet meer als modelleur, maar als regisseur. Je stelt de kaders, ontwerpt de structuur, borgt de samenhang – en laat de uitvoering steeds vaker over aan AI én je collega’s.
Wat wil ik straks van mijn tekentool?
Als ik vooruitkijk, dan zie ik een tekentool die niet alleen tekent, maar ook luistert en uitlegt. Die feedback geeft. Die verbanden legt tussen modellen, requirements, user stories en risico’s. En ja: die je gewoon kunt vragen:
“Hoe ziet het landschap eruit als we deze applicatie vervangen?”
“Waarom hebben we ooit gekozen voor dit patroon?”
“Wat verandert er in de klantreis als we deze stap schrappen?”
Dat soort vragen stel je nu aan collega’s (of aan jezelf). Maar straks stel je ze ook aan je tekentool. En het mooie is: je krijgt direct een eerste antwoord, zonder dat je eerst vijf documenten hoeft door te spitten.
Tot slot
De tekentools van morgen zijn geen passieve velden meer waarin je modellen klikt. Het worden actieve gespreksgenoten die je helpen om sneller tot de kern te komen. Dat vraagt een andere manier van werken – en van denken. Maar het geeft je ook de kans om meer tijd te besteden aan waar je als architect echt waarde toevoegt: begrip creëren, richting geven en samenhang bewaken.
Misschien is het tijd dat we onze tekentool niet meer zien als software. Maar als een collega.