Legacy. Alleen al het woord zorgt bij verzekeraars vaak voor een reflex van lichte spanning. Het voelt alsof je aan een oud gebouw zit waarvan niemand precies weet waar de draagmuren zitten. Iedereen weet dat moderniseren nodig is, iedereen ziet de voordelen, maar niemand wil degene zijn die het eerste stuk eruit durft te slopen.
Toch blijft één misvatting hardnekkig bestaan: dat je legacy kunt vervangen zonder de keten te raken. Alsof je een motorblok kunt vervangen terwijl de auto blijft rijden zonder dat iemand ook maar iets merkt.
En dat is precies waar het misgaat.
De ogenschijnlijk simpele wijziging die alles lam legt
Het begint vaak met iets kleins. Een dataveldenwijziging. Een nieuw formaat. Een kleine refactor om de data “mooi op te schonen”.
En ineens gaan downstream-processen plat.
Niet omdat iemand iets fout heeft gedaan, maar omdat niemand exact weet waar de data allemaal belandt. De keten zit verstopt in jaren aan logica, koppelingen, batchjobs, rapportages en API’s waarvan de helft nooit officieel op een tekening heeft gestaan.
Een simpele wijziging veroorzaakt dan een kettingreactie waar niemand op voorbereid was. En het voelt alsof het systeem zichzelf wreekt: “Je had van me af moeten blijven.”
Maar het systeem wreekt zich niet. Wij hebben gewoon geen zicht op hoe het écht in elkaar zit.
Waarom dit steeds gebeurt: het ligt niet aan techniek
Het is te makkelijk om te zeggen dat legacy complex is. Dat weet iedereen. De echte oorzaken zitten dieper, in het werken zelf.
Mensen missen volledig zicht op de dataketen, simpelweg omdat niemand de hele keten kán kennen. Het landschap is te groot, te oud en te verweven.
Daarnaast is er geen end-to-end datalinage. We weten niet waar een veld vandaan komt, waar het heen gaat of welke toepassingen het stiekem gebruiken. In een landschap dat elke tien jaar iets nieuws erbovenop krijgt, verdwalen datakoppelingen als vanzelf.
En teams optimaliseren lokaal. Niet uit onwil, maar omdat dat is hoe werk georganiseerd is: jouw sprint, jouw backlog, jouw product owner. Maar de keten denkt niet in teamgrenzen. Die reageert op wat jij doet, of je dat nu doorhebt of niet.
Hoe je legacy wél opknipt zonder de business om te leggen
De aanpak die werkt, begint niet met code maar met begrijpen wat je hebt. En ja, dat kost tijd, maar de winst achteraf is enorm.
Begin met eigenaarschap van datadomeinen
Zolang niemand eigenaar is, beslist iedereen. En dat maakt elke wijziging een loterij. Duidelijk eigenaarschap brengt orde in de chaos.
Wie bepaalt wat data betekent? Wie bepaalt wie het mag gebruiken? Wie bepaalt wat er gebeurt als je iets verandert? Zonder antwoorden op deze vragen kun je opknippen wat je wilt — het wordt alsnog chaos.
Breng de huidige situatie haarscherp in kaart
Niet alleen de officiële koppelingen, maar ook de verborgen, vergeten en ooit-tijdelijke integraties die nu cruciaal blijken te zijn.
Je kunt pas veilig slopen als je weet wat waar staat.
Dwing teams al aan de start na te denken over succes én mislukking
Elke feature begint met een testplan: happy flow én rainy day. Niet omdat auditors dat willen, maar omdat je aan de voorkant moet weten wat er gebeurt als het misgaat. Als je dat pas ziet ná de release, ben je te laat.
Lever kleine stappen en review ze direct
Wachten tot het einde van het kwartaal om waarde te valideren is vragen om teleurstelling. Kleine increments houden je scherp en voorkomen dat je drie maanden in een verkeerde richting investeert.
Zorg voor focus — en durf “nee” te zeggen tegen extra initiatieven
Te veel parallel werk maakt elk modernisatietraject kansloos. Wie alles tegelijk wil aanpakken, eindigt met een landschap waar alles half af is en niets echt werkt.
Kleine stukken, duidelijke prioriteit, korte feedbackloops: dat is de route.
Waarom dit zó moeilijk is bij verzekeraars
Dit stuk is de echte olifant in de kamer.
Verzekeraars zijn — vanuit hun kern — risicomijdende organisaties. Dat is geen oordeel, dat is de natuur van het vak. Je verkoopt zekerheid. Je voorkomt verrassingen. Je beheerst risico.
En dat DNA sijpelt overal doorheen, ook in de IT-afdeling. Veranderen voelt riskant. Legacy aanraken voelt nóg riskanter. En als systemen al twintig jaar draaien, ontstaat bijna automatisch de gedachte: “Niet aankomen, het werkt toch?”
Daarbovenop komen nog drie structurele remmers:
Te veel parallelle initiatieven. Er loopt altijd wel een nieuw product, een premiewijziging, een compliance-eis of een groot project. Legacy krijgt daarom nooit volledige aandacht.
Experts kennen het oude systeem beter dan het nieuwe. De mensen die alles weten van het oude systeem voelen zich verantwoordelijk — en voorzichtig. En dat is logisch: zij weten als geen ander hoeveel er mis kan gaan.
Modernisatie voelt als kosten zonder direct zichtbaar resultaat. Nieuwe voorwaarden leveren omzet op. Nieuwe dekkingen zijn zichtbaar voor klanten. Legacy-opruimen voelt voor de business als “investeren in dingen die al werken”.
Maar dat is precies de misvatting. Het werkt omdat teams het draaiende hóuden, niet omdat het gezond is.
De ironie van legacy: het lijkt vertraging, maar het is de route naar versnelling
Zodra je legacy structureel begint op te knippen, gebeurt er iets bijzonders:
Teams leveren sneller. Het aantal verstoringen daalt. De kwaliteit van data verbetert zichtbaar. Er ontstaat weer ruimte voor innovatie. En het landschap wordt voorspelbaar, in plaats van verrassend.
De business merkt het ook: minder incidenten, minder ad-hoc fixes, minder afhankelijkheid van “de enige twee mensen die weten hoe het werkt”.
Legacy-modernisatie lijkt zwaar. Maar de winst is gigantisch — technisch, organisatorisch én financieel.
Slotboodschap
“Is legacy echt te veel werk, of ben je bang voor de winst die opruimen oplevert?”